لوله های دریچه دار در کشت های ردیفی

  • از

لوله های دریچه دار در کشت های ردیفی

توسط آبوی

لوله های دریچه دار در آبیاری ردیفی

استفاده از لوله های دریچه دار به جهت بهبود روش های آبیاری قطره ای سطحی به ویژه در آبیاری ردیفی از اوایل دهه هفتم قرن 20 میلادی در دنیا رواج یافت. لوله های اولیه آن از جنس آلومینیوم که در آن زمان بسیار مناسب بود ساخته می شدند، اما با پیشرفت صنایع و تولید مواد پلیمری، به تدریج این مواد را جایگزین آلومینیوم کردند و سیستمی بسیار سبک، مقرون به صرفه و کارآمد را پدید آوردند که قادر بود جایگزین جوی ها، نهرها و کانال های سنتی در سیستم رایج آبیاری سطحی شود.

لوله های دریچه دار

لوله های دریچه دار عبارتست از لوله های پلی اتیلن مجهز به دریچه های قابل تنظیم که می توانند جایگزین مناسبی برای کانال های خاکی گردند. در این روش آب به جای نهر خاکی در لوله ها جریان پیدا می کند و تلفات ناشی از نشت آب در کانال های خاکی به حداقل خواهد رسید. این لوله ها به وسیله ی گیره ی مخصوص به دهانه خروجی آبگیر و یا حتی به یکدیگر متصل شده و در امتداد طول قطعه آبیاری مستقر می گردد. لوله ها در فواصل معین مجهز به دهانه های خروجی آب می باشند و مقطع دهانه هر دریچه بوسیله کلاهک مخصوص به خود قابل تنظیم است. بطوری که مقدار جریان خروجی از هر دریچه را می توان متناسب با مقدار مورد نیاز تنظیم نمود.نتایج و مباحث ارائه شده در این مقاله بیانگر این مطلب می باشد که استفاده از لوله های دریچه دار ابزار اصلی برای بهبود سیستم های آبیاری سطحی به شمار می آید. طراحی  مناسب لوله های دریچه دار به همراه تسطیح دقیق، می تواند یکنواختی توزیع آب و ذخیره آب آبیاری را در اراضی زراعی و باغی بهبود بخشد. در حالی که تولید محصول نیز در مقایسه با روش آبیاری سطحی سنتی به طور چشمگیری افزایش می یابد. به عبارت دیگر در مقابل روش های آبیاری سطحی سنتی، سیستم لوله های دریچه دار دارای مزایایی همچون یکنواختی بیشتر در توزیع آب، کاهش مقدار آب آبیاری و همچنین حفظ انرژی بدون تاثیر در بازدهی محصول را می باشد. همچنین این سیستم دارای قابلیت فراوانی از جمله انعطاف پذیری، بهره برداری آسان، نیاز کم نیروی کارگری و جابجایی آسان می باشد. 

کیفیت آب

از آنجا که در بسیاری از مناطق کشور، آب با کیفیت پایین به عنوان یک منبع آب قابل دسترس برای استفاده در محصولات کشاورزی مطرح می باشد که سیستم های آبیاری تحت فشار قطره ای و بارانی به دلیل غلظت بالای مواد نمی توانند برای آبیاری با این نوع آب ها مورد استفاده قرار گیرند، سیستم لوله های دریچه دار برای آبیاری اراضی تحت پوشش می تواند بدون کاهش راندمان و مشکلات تخریب سیستم، برای اینگونه آب ها به ویژه با غلظت مواد رسوبی با اطمینان بکار برده شود.

استفاده از لوله های دریچه دار در کشت های ردیفی دارای مزایای متعددی است که در ذیل به تعدادی از آنها اشاره می شود:

 

⦁ لوله های دریچه دار به علت کاهش نفوذ عمقی و تبخیر سطحی آب حین انتقال و توزیع درزمین های زراعی، موجب حداقل 35-30 درصد صرفه جویی در مصرف آب می گردند. به این ترتیب راندمان آبیاری ردیفی به 70-60 درصد افزایش یافته و با حذف کانال ها و جوی های خاکی مورد نیاز در آبیاری سنتی 10 درصد به سطح زیرکشت مزرعه افزوده می‌گردد.

⦁ لوله های جدید از جنس مواد پلیمری بسیار سبک و کم حجم بوده، به راحتی قابل انتقال و جا به جایی هستند. می‌توان پس از اتمام یک فصل کشت آنها را جمع آوری و در محلی نگهداری نمود و در فصل بعد مجدداً مورد استفاده قرار داد. استفاده از⦁ لوله پلی اتیلن نیاز به ایجاد آب بند، خرید سیفون و کار گذاشتن پلاستیک در دهانه جوی ها را  برطرف می‌کند.

⦁ در آبیاری با استفاده از لوله های دریچه دار پلی اتیلن برخلاف جوی های سنتی، مشکل آب بردگی و…. ایجاد نشده و به علت سهولت و سرعت کاربرد، یک نفر آبیار قادر است کار سه نفر را انجام دهد. همچنین مانع از انتقال بذر و علف هرز از طریق جریان آب به مزرعه می‌شود و هزینه های خرید علف کش، سمپاشی و دفع مکانیکی علف های هرز در مزرعه کاهش می‌یابد.

⦁ لوله های دریچه دار پلی اتیلن از فرسایش سطحی خاک جلوگیری می‌کند. به دلیل صیقلی بودن جداره داخلی لوله ها سبب انتقال سریع آب در زمین زراعی شده، راندمان آبیاری را افزایش می‌دهند. نوع آب از نظر املاح و مواد نامحلول موجود درآن، هیچ گونه تأثیری در کارکرد این سیستم ندارد. نیازی به استفاده ازموتور و پمپ نداشته، آب با استفاده از نیروی شیب ثقلی زمین و با حداقل فشار ممکن درمزرعه منتقل می‌شود.

⦁ لوله های دریچه دار پلی اتیلن قادرند عمل توزیع و انتقال کودهای شیمیایی را از طریق جریان آب به انجام رسانده، راندمان مصرف کود را افزایش دهند. به این طریق هزینه های خرید کود و کودپاشی درمزرعه تا 40 درصد کاهش می‌یابد. همچنین مانع از ایجاد رطوبت ناخواسته در سطح مزرعه و باغ گردیده و در نتیجه از شیوع بیماری های قارچی، انگلی و… در مزرعه ممانعت می گردد.

نصب، راه اندازی و کاربرد این سیستم بسیار آسان است و نیاز به دوره های آموزشی خاصی ندارد و هزینه تعمیر و نگهداری آن ناچیز است . همچنین لوله ها پس از استهلاک قابل بازیافت بوده، بقایای آن سبب آلودگی محیط زیست نمی گردد. این لوله ها در زراعت های مختلف و همچنین در باغات میوه جهت آبیاری قابل استفاده است.

می توان از آن ها بدون نصب دریچه و صرفا برای انتقال آب درصنایع، کاخانجات، دامداری ها و گلخانه ها نیز استفاده کرد. لوله های دریچه دار در مقایسه با سایر سیستم های نوین آبیاری، بسیار کم هزینه بوده و اجرای آن تقریبا برای کشت تمامی محصولات زراعی و حتی در زمین های کوچک و خرده مالکی مقرون به صرفه است.

مقایسه کارایی روش آبیاری سطحی با لوله های دریچه دار

ردیف روش آبیاری سطحی (ردیفی) معمولی روش آبیاری سطحی با لوله های دریچه دار

1 به احداث کانال و جوی خاکی به عرض 4-3 متر و به طول سرتاسر مزرعه نیاز دارد به کانال و جوی خاکی نیازی نیست و به جای آنها می توان از لوله های دریچه دار استفاده نمود
2 نفوذ عمقی و تبخیر سطحی آب در کانال های و جوی های خاکی فراوان است نفوذ عمقی و تبخیر سطحی آب با استفاده از لوله های پلی اتیلن وجود ندارد
3 راندمان مصرف آب حداکثر 40-35 درصد می باشد دراثر حذف کانال ها و جوی های خاکی داخل مزرعه راندمان مصرف آب به بیش از 70 درصد افزایش می یابد
4 سرعت آبیاری کم است سرعت آبیاری بخصوص در خاک آب مزرعه بالا می باشد
5 آبیاری شبانه بسیار مشکل و با راندمان کمتر از روز انجام پذیر است آبیاری شبانه بسیار راحت و تفاوتی با راندمان آبیاری روزانه ندارد
6 توزیع کود در مزرعه مشکل و با راندمان پایین میسر است امکان استفاده از روش کود آبیاری و تزریق کود داخل شبکه و در نتیجه پخش یکنواخت آن وجود دارد
7 کانال ها و جوی های خاکی بخصوص وقتی خیس و گل آلود باشند مانعی در جهت رفت و آمد تراکتور و ادوات کشاورزی خواهند بود به علت حذف جوی های خاکی ، رفت و آمد تراکتور و ادوات کشاورزی بسیار آسان خواهد شد
8 آبیاری با استفاده از پلاستیک و سیفون و غیره مشکل است سهولت آبیاری فقط با باز و بسته کردن دریچه های هیدروگیت امکان پذیر می گردد
9 بذر علف های هرز توسط جوی های خاکی داخل مزرعه در سرتاسر مزرعه منتشر خواهد شد به علت حرکت آب در داخل لوله پلی ایتلن بذر علف های هرز در مزرعه پخش نخواهد شد

لوله های پلی ایتلن دریچه دار به سرعت و سادگی قابل نصب است و بر اساس آمارهای گرفته شده برای محصولات مختلف نتایج زیر را بدست داد:

⦁ تقریباً 25 تا 30 درصد صرفه جویی در مصرف آب و انرژی.⦁ تقریباً 30 درصد صرفه جویی در مصرف کود.
⦁ تقریباً 40 درصد صرفه جویی در هزینه های کارگری.
⦁ تقریباً 10 درصد محصول بیشتر به لحاظ آبیاری مناسب.
⦁ کاهش مصرف علف کش ها.
⦁ راحتی بکارگیری ماشین آلات در مزارع به لحاظ اینکه مانعی در سطح مزرعه وجود ندارد.

 

   آدرس : استان سمنان ،شهرستان گرمسار ،کیلومتر 1 جاده سمنان،خیابان دانش بنیان ،پارک علم وفن آوری سمنان مرکز رشد گرمسار

اشتراک بگذارید....

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در google
Google+
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در telegram
Telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *